صیغه سازی

غیر از افعال قیاسی تام که تمام صیغه ها  را می توان از روی ریشه ی واحد ساخت ، سایر افعال را نمی توان از روی این قاعده شناخت ، زیرا در افعال قیاسی غیر تام  و افعال سماعی ،  حروف اصلی فعل در مصدر و ماضی  تخفیف  یافته  و یا به حرف  دیگر مبدل می شود و علامت ماضی  نیز در فعل ها تغییر می پیرد ، و هر قاعده ایی  از برای شناختن  این اخلافات  به  وجود  آوریم ،  با همه پیچیدگی  که دارد ،  باز هم  استثناهایی  پیدا می شود . بنابراین  طریق  آسناتر برای شناختن  افعال فارسی آن است  که  فعل را از روی دو اصل و ریشه بسازیم ، یعنی  مصدر و صیغه های ماضی و اسم مفعول را از سوم شخص ماضی بسازیم و مضارغ و اسم فاعل و باقی صیغه ها را از فعل امر ، زیرا این دو صیغه  مختصرترین این دو قسمت می باشد . بنابراین هر کس بواهد  فعلی را بشناسد و تمام صیغه های آن را به ترتیب ِ حقیقی ِ آن فعل دریابد بایست سوم شخصی ماضی و امر حاضر را به دست آورد و این قاعده در فعل های قیاسی و سماعی قابل اجرا است .

صیغه هایی که از ماضی می آید :

1- مصدر :  افتاد و افتادن ، نشست  و نشستن
2- اسم مفعول :  افتاده  ، نشسته
3- حاصل مصدر : دیدار و     صیغه  مبالغه :  گرفتار
4- مصدر ِ مخفف :  رفت و آمد ، زدو بست
سایر صغه های ماصی : رفتم ، رفتی ....

صیغه هایی که از امر می آید

1- اسم مصدر :  کن و کنش ، رو و روش ، بین و بینش
2- مضارع :  کند ، رود ، بیند
3- اسم فاعل :  کننده ، رونده ، بیننده
4- صفت فاعلی  :  کنان ، روان ، کوشان
5- صفت مشبهه :  کوشا ، بینا ، روا
6- دعا : کناد ، مکناد ، بیناد ، مبیناد