[newstyle/top.htm]

دستور زبان فارسی


طريق متعدى ساختن فعل

افعال لازم را درحين ضرورت ة متعدی مى سازند و طريق متعدى ساختن فعل، آن است كه به آخر صيغة امر حاضر مفرد "آنيد" يا "اند" افزوده و ماضي فعل را به وجود آورند و ساير صيغه ها را از آن بسازند:
كرى- كر يا ند، كر يا نيد. خند- خند ا نيد، خند ا ند. سو ز- سو زا نيد، سو زا ند. جو ش!
- جوشانيد، جوشاند. پوش- پوشانيد، پوشاند.
گاه فعل متعدی را نيز به همين ترتيب بار دیگر متعدی مى سازند، مانند: خوردن و چريدن و نوشتن كه خورانيدن و چرانيدن و نويسانيدن، از آن ساخته اند. متعدی ساختن افعال با "ان " به طريقى كه گذشت، قاعدهء عمومى است و از روى قياس مزبور مى توان هرفعل لازم را متعدی كرد.
 

 

تبصره: چند فعل متعدی است كه صيغة لازم آن ها متداول نيست، چون: افشاندن، خواندن، راندن و یک فعل هست كه به صورت متعدی است ولى امروز از افعاك لازم به شمار مى رود و آن فعل "ماندن "  است كه هم لازم بوده و هم متعدی.

 

  بالای صفحه  

   
[newstyle/but.htm]